im. J.J. Śniadeckich w Bydgoszczy
Wydział Rolniczy
Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin
Promotor: dr hab. inż. Jadwiga Andrzejewska, prof. UTP
wstęp i cel pracy
Ostropest jest dobrze dostosowany do warunków klimatu umiarkowanego, jednak wykazuje znaczne wahania plonów niełupek i zawartości sylimaryny w latach. Jest rośliną silnie reagującą na zmiany technologii uprawy. Większość autorów zaleca uprawę ostropest na glebach głębokich, żyznych, próchniczych o dobrych warunkach wilgotnościowych. W związku z przewidywanym zwiększeniem zapotrzebowania na surowce zielarskie w tym również ostropestu istotne jest wykazanie możliwości uprawy ostropestu na glebie lekkiej, dotychczas nie zalecanej pod uprawę tej rośliny. Wyniki nielicznych badań wskazują, że wysiewając ostropest na początku kwietnia osiąga się wyższe plony owoców niż z siewu późniejszego. W warunkach gleby lekkiej uzasadniony jest możliwie wczesny termin siewu, umożliwiający uzyskanie zadowalającego plonu owoców. Dotychczas w Polsce nie prowadzono ścisłych doświadczeń nad zależnością pomiędzy ilością wysiewu, a plonem niełupek i zawartością sylimaryny. Analiza wyników opublikowanych prac nad reakcją ostropestu na stosowanie różnej obsady dowodzi, że wraz ze wzrostem zagęszczenia roślin następuje ograniczenie tworzenia pędów bocznych. Kwiatostany na pędach bocznych mają szansę osiągnięcia dojrzałości tylko w ciepłym i suchym klimacie Europy południowej. W klimacie Polski celowe wydaje się zastosowanie takiej obsady, aby liczba rozgałęzień była jak najmniejsza, co przełoży się na równomierne dojrzewanie, a tym samym ustalenie właściwego terminu zbioru. Zagęszczenie obsady powoduje również redukcję masy wegetatywnej, co powinno przyczynić się do ułatwienia zbioru jednoetapowego.
Największym problemem dla plantatora jest zbiór owoców ostropestu spowodowany nierównomiernym dojrzewaniem koszyczków oraz osypywaniem się owoców. Nadal powszechnym sposobem zbioru jest zbiór tradycyjny, dwuetapowy. Jednak jak pokazują doświadczenia wyższe plony osiąga się przy zbiorze kombajnem. Opóźnienie terminu zbioru powinno wpłynąć na wyższą zawartość sylimaryny w owocach ostropestu Stwierdzono, że wraz ze zwiększaniem się dojrzałości koszyczków, wzrasta zawartość sylimaryny w niełupkach. Najwyższą zawartością flawonolignanów cechowały się ciemne, dojrzałe owoce.
Na ogół zawartość sylimaryny wynosi od 1,0 do 3,0% suchej masy niełupki. Polska Norma określa minimalną zawartość sylimaryny w przeliczeniu na sylibinę na poziomie 2,5% s.m. owoców (PN -85/R-87018). Kompleks flawonolignanów tworzą: sylibina, izosylibina sylikrystyna, sylidianina oraz taksyfolina, która jest prekursorem ww. związków. Przypuszcza się, że wyższe temperatury i duże nasłonecznienie korzystnie wpływają na syntezę flawonolignanów. Owoce ostropestu zawierają ok. 20% białka ogółem i taką samą ilość oleju o wysokiej zawartości kwasu linolowego (50%) oraz 25% włókna.
Celem pracy jest:
- określenie wpływu terminu i ilości wysiewu na plon i zawartość sylimaryny w owocach ostropestu,
- określenie najkorzystniejszego pod względem wielkości plonu i zawartości sylimaryny terminu i technologii zbioru ostropestu,
- określenie wartości pokarmowej owoców ostropestu oraz wskazanie możliwości ich zastosowania w żywności.
1x1.pl
